Twój e-PIT a forex: dlaczego Twoje zeznanie jest puste

Co roku w lutym tysiące polskich traderów loguje się do usługi Twój e-PIT, otwiera przygotowaną deklarację i widzi to samo: pustkę. Żadnych przychodów z forexu, żadnych kosztów, żadnego podatku. Dla części osób to powód do radości, dla części do paniki. Obie reakcje są przedwczesne, bo pusty e-PIT nie znaczy „nie masz nic do rozliczenia". Znaczy tylko tyle, że nikt nie przesłał za Ciebie danych.

Skąd urząd bierze dane do Twojego e-PIT

Usługa Twój e-PIT nie zna Twojego rachunku maklerskiego. Krajowa Administracja Skarbowa wypełnia wstępnie zeznanie na podstawie informacji, które otrzymuje od płatników i podmiotów zobowiązanych do raportowania. W przypadku zysków kapitałowych tym dokumentem jest PIT-8C, wystawiany przez biuro maklerskie.

Kluczowy mechanizm jest taki: obowiązek sporządzenia informacji PIT-8C spoczywa na polskich podmiotach prowadzących rachunki. Broker z siedzibą na Cyprze, w Australii, na Seszelach czy w Wielkiej Brytanii nie jest polskim płatnikiem i nie ma obowiązku raportowania Twoich transakcji do polskiego urzędu skarbowego. Nie wystawia więc PIT-8C.

Efekt jest bezpośredni: skoro nie ma PIT-8C, nie ma czego wstawić do e-PIT. Sekcja dotycząca kapitałów pieniężnych zostaje pusta.

Pusty e-PIT nie zwalnia z obowiązku

Tu zaczyna się nieporozumienie, które bywa kosztowne. Obowiązek podatkowy nie wynika z tego, czy ktoś przysłał urzędowi informację o Twoich dochodach. Wynika z ustawy.

Zgodnie z art. 30b ust. 1 ustawy o PIT, od dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających podatek dochodowy wynosi 19% uzyskanego dochodu. Kontrakty CFD i transakcje forex mieszczą się w kategorii pochodnych instrumentów finansowych.

Z kolei art. 45 ust. 1a pkt 1 nakłada obowiązek złożenia odrębnego zeznania o wysokości osiągniętego w roku podatkowym dochodu (lub poniesionej straty) z kapitałów opodatkowanych na zasadach określonych w art. 30b. Tym zeznaniem jest PIT-38.

Ustawa nie zawiera wyjątku w brzmieniu „chyba że broker nie przysłał PIT-8C". Obowiązek istnieje niezależnie od tego, czy ktoś wypełnił zeznanie za Ciebie.

Co więcej: obowiązek dotyczy też strat

To druga część nieporozumienia. Wiele osób zakłada, że skoro rok skończył się stratą, nie ma czego zgłaszać. Tymczasem art. 45 ust. 1a mówi wprost o zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu „(poniesionej straty)".

Złożenie PIT-38 ze stratą nie jest formalnością bez znaczenia. To jedyny sposób, żeby stratę zarejestrować i móc odliczyć ją od dochodu w kolejnych latach. Niezłożone zeznanie to strata, która przepada. Piszemy o tym szerzej w artykule o rozliczaniu strat.

Automatyczna akceptacja e-PIT: pułapka terminu

Usługa Twój e-PIT ma wygodną i jednocześnie ryzykowną właściwość: jeżeli podatnik nie podejmie żadnego działania, przygotowane zeznanie zostaje automatycznie zaakceptowane z upływem terminu.

Dla osoby, która ma wyłącznie dochody z etatu, to udogodnienie. Dla tradera na zagranicznym brokerze to pułapka: automatycznie zaakceptowane zostaje zeznanie, które nie zawiera jego dochodów kapitałowych. Sam fakt automatycznej akceptacji nie sanuje braku wykazania dochodu. PIT-38 trzeba złożyć samodzielnie.

Warto też pamiętać, że PIT-38 jest odrębnym zeznaniem. Nie „dopisuje się" forexu do PIT-37 z etatu. To dwa osobne formularze składane za ten sam rok.

Skąd urząd może się dowiedzieć

Bywa argument: „skoro nikt nie raportuje, to skąd urząd ma wiedzieć". Odpowiedź jest prozaiczna: z przepływów pieniężnych i z międzynarodowej wymiany informacji.

Wypłata środków z zagranicznego brokera trafia na polski rachunek bankowy. Polska uczestniczy też w automatycznej wymianie informacji podatkowych z wieloma jurysdykcjami. To nie jest zachęta do liczenia na przypadek, tylko przypomnienie, że brak PIT-8C nie oznacza niewidzialności.

Co konkretnie masz zrobić

1. 1Pobierz pełną historię transakcji od brokera za cały rok podatkowy, od 1 stycznia do 31 grudnia.
2. 2Przelicz każdą transakcję na złote po kursie średnim NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu (art. 11a ust. 1). Nie po kursie z dnia zamknięcia i nie po kursie z końca roku.
3. 3Zsumuj przychody i koszty, pamiętając, że kosztem są także prowizje i ujemne punkty swap.
4. 4Wypełnij PIT-38. Przy braku PIT-8C kwoty wpisujesz w Części C, w wierszu 2 „Inne przychody": przychód w poz. 22, koszty w poz. 23.
5. 5Złóż zeznanie w terminie od 15 lutego do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym.

Punkt drugi jest tym, na którym najczęściej wykłada się ręczne rozliczanie w arkuszu, bo wymaga osobnego kursu dla każdej transakcji. Nasz kalkulator pobiera te kursy automatycznie z API NBP i zwraca gotowe kwoty do formularza.

Podsumowanie

Pusty e-PIT to nie zwolnienie z podatku, tylko informacja, że nikt nie wypełnił zeznania za Ciebie. Broker zagraniczny nie wystawia PIT-8C, bo nie jest polskim płatnikiem. Obowiązek złożenia PIT-38 wynika wprost z art. 45 ust. 1a pkt 1 ustawy o PIT i obejmuje również lata zakończone stratą.

Źródła

• Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 30b ust. 1 (stawka 19% od dochodów z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych).
• Ustawa o PIT, art. 45 ust. 1 i ust. 1a pkt 1 (obowiązek złożenia odrębnego zeznania o dochodzie lub stracie z kapitałów opodatkowanych według art. 30b).
• Ustawa o PIT, art. 11a ust. 1 (przeliczanie przychodów w walutach obcych po kursie średnim NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu).
• Formularz PIT-38 wraz z broszurą informacyjną Ministerstwa Finansów (układ Części C, wiersz 2 „Inne przychody"; termin składania od 15 lutego do 30 kwietnia).

*Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi porady podatkowej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z doradcą podatkowym.*