Podatek od CFD i kontraktów w Polsce

CFD, kontrakty terminowe i opcje trafiają w polskim systemie podatkowym do tej samej szuflady co akcje: kapitały pieniężne opodatkowane stawką liniową 19%. Diabeł tkwi w tym, co dokładnie wchodzi do rozliczenia i kiedy.

Podstawa prawna i stawka

Art. 30b ust. 1 pkt 1 ustawy o PIT obejmuje dochody:

z odpłatnego zbycia papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających

i stanowi, że podatek dochodowy wynosi 19% uzyskanego dochodu. Potocznie mówi się o „podatku Belki", choć ustawa takiej nazwy nie zna.

Kluczowy jest zwrot pochodne instrumenty finansowe. Obejmuje on:

CFD na waluty, indeksy, towary, akcje i kryptowaluty,
kontrakty terminowe (futures),
opcje,
inne instrumenty pochodne.

Zwrot „oraz z realizacji praw z nich wynikających" ma znaczenie praktyczne: rozliczenie następuje także wtedy, gdy instrument nie jest „zbywany" w potocznym sensie, tylko rozliczany pieniężnie, co jest normą przy CFD.

Podatek liniowy, bez kwoty wolnej i bez progu

Stawka 19% jest liniowa. Nie ma tu progu 12% ani 32% ze skali podatkowej, nie ma też kwoty wolnej od podatku. Pierwsza zarobiona złotówka dochodu jest opodatkowana tak samo jak ostatnia.

Dochody z art. 30b nie łączą się z dochodami ze skali podatkowej. Zysk z CFD nie wpycha Twojej pensji w wyższy próg i odwrotnie.

Osobna kwestia: dochody wykazane w PIT-38 wliczają się do podstawy daniny solidarnościowej, płaconej przez osoby o dochodach powyżej 1 mln zł rocznie. Dla większości traderów detalicznych nie ma to znaczenia, ale przy wyjątkowo dobrym roku warto o tym pamiętać.

Dochód, a nie obrót ani wypłata

Podatek płacisz od dochodu, czyli różnicy między przychodami a kosztami ich uzyskania. Nie od obrotu i nie od kwoty przelanej z rachunku brokerskiego na bankowy.

To ostatnie jest źródłem uporczywego mitu. Wypłata środków nie jest zdarzeniem podatkowym. Zysk zrealizowany w grudniu i pozostawiony na rachunku brokera podlega opodatkowaniu za ten rok dokładnie tak samo, jakbyś go wypłacił. I odwrotnie: przelanie na konto pieniędzy, które są zwrotem własnego depozytu, nie tworzy przychodu.

Moment powstania przychodu

Przychód powstaje przy zamknięciu pozycji. Z tego wynikają dwie konsekwencje, o które warto zadbać przy rozliczeniu rocznym:

Pozycje otwarte 31 grudnia nie wchodzą do zeznania. Niezrealizowany zysk ani strata nie są jeszcze przychodem ani kosztem. Rozliczysz je w roku, w którym pozycję zamkniesz. Raport z platformy trzeba więc filtrować po dacie zamknięcia, a nie otwarcia.

Ta sama pozycja może „należeć" do innego roku, niż się wydaje. Pozycja otwarta w listopadzie 2026 i zamknięta w styczniu 2027 jest zdarzeniem roku 2027.

Co jest kosztem

Do kosztów uzyskania przychodu przy handlu instrumentami pochodnymi zaliczają się przede wszystkim:

transakcje stratne,
prowizje brokerskie, zarówno przy otwarciu, jak i przy zamknięciu pozycji,
ujemne punkty swap, czyli koszt utrzymania pozycji przez noc,
opłaty bezpośrednio związane z zawieranymi transakcjami.

Dodatnie punkty swap działają w drugą stronę i powiększają przychód.

Szczególnie warto pilnować prowizji z otwarcia na rachunkach ECN/Raw. Broker pobiera ją przy obu stronach transakcji, a pomijanie strony otwarcia zawyża dochód i podatek.

Czego nie należy mieszać

Kryptowaluty to osobny reżim

Sprzedaż samych kryptowalut podlega art. 30b ust. 1a, również ze stawką 19%, ale z własnymi zasadami ustalania kosztów. Co ważniejsze, art. 30b ust. 5d stanowi, że dochodów z odpłatnego zbycia walut wirtualnych nie łączy się z dochodami z ust. 1.

Idzie za tym kolejna różnica: art. 9 ust. 3a pkt 2 wyłącza straty ze zbycia walut wirtualnych z ogólnej zasady rozliczania strat przez pięć lat.

Uwaga na rozróżnienie: CFD na bitcoina to instrument pochodny, a nie waluta wirtualna. Rozliczasz go razem z resztą CFD według ust. 1. Dopiero zakup i sprzedaż samego bitcoina na giełdzie krypto wchodzi w reżim ust. 1a.

Akcje kupowane kasowo

Handel akcjami na własny rachunek również mieści się w art. 30b, ale ustalanie kosztu przy wielokrotnych zakupach tej samej spółki wymaga metody kolejkowania (FIFO), a dywidendy rządzą się osobnymi zasadami z podatkiem u źródła. To inny zestaw problemów niż rozliczanie CFD.

Rozliczenie i termin

Dochód z instrumentów pochodnych wykazujesz w zeznaniu PIT-38, składanym w terminie od 15 lutego do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym (art. 45 ust. 1 w związku z ust. 1a pkt 1 ustawy o PIT).

Przy braku PIT-8C, czyli w typowej sytuacji rachunku u zagranicznego brokera, kwoty trafiają do Części C, wiersz 2 „Inne przychody": przychód w poz. 22, koszty w poz. 23.

Rachunek w walucie obcej wymaga przeliczenia każdej transakcji po kursie średnim NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego zamknięcie pozycji, zgodnie z art. 11a ust. 1.

Podsumowanie

CFD, futures i opcje to pochodne instrumenty finansowe opodatkowane liniowo stawką 19% od dochodu, rozliczane w PIT-38. Przychód powstaje przy zamknięciu pozycji, a nie przy wypłacie środków. Kosztem są straty, prowizje z obu stron transakcji i ujemne swapy. Kryptowaluty kupowane wprost mają odrębny reżim i nie łączą się z tym rozliczeniem, natomiast CFD na krypto pozostaje instrumentem pochodnym.

Źródła

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 30b ust. 1 pkt 1 (19% od dochodów z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających).
Ustawa o PIT, art. 30b ust. 1a i 1b (odrębne opodatkowanie walut wirtualnych).
Ustawa o PIT, art. 30b ust. 5d (zakaz łączenia dochodów z walut wirtualnych z dochodami z ust. 1).
Ustawa o PIT, art. 9 ust. 3a pkt 2 (wyłączenie strat z walut wirtualnych z zasady pięcioletniej).
Ustawa o PIT, art. 11a ust. 1 (kursy NBP) oraz art. 45 ust. 1 i 1a pkt 1 (zeznanie i termin).

*Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi porady podatkowej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z doradcą podatkowym.*